[{"data":1,"prerenderedAt":1961},["ShallowReactive",2],{"sc:header-data-nl":3,"sc:footer-data-nl":489,"author-nl-daniel-rohregger-11d30417e5d3d6":519,"content-nl-daniel-rohregger":555,"content-events-nl-daniel-rohregger":1950,"authors_data:Daniel Rohregger":1951},{"lang":4,"home":5,"navigation":17,"meta":479,"contact":485},"de",{"name":6,"folderSwitch":7,"imgLight":10,"img":11,"languages":12},"home",[8,9],"authors","blog","/logos/gk-Logo-sw.svg","/logos/gk-Logo-rgb.svg",{"nl":13},{"title":14,"url":15,"alt":16},"Home","/nl","glueckkanja Logo",[18,127,231,316,395,402],{"name":19,"languages":20,"children":24},"workplace",{"nl":21},{"title":22,"description":23},"Workplace","Slimme, veilige en flexibele werkplekken op basis van Microsoft 365, waarin moderne technologie en identiteitsdiensten samenkomen.",[25,55,91],{"name":26,"languages":27,"children":30},"portfolio",{"nl":28},{"title":29},"Portfolio",[31,37,43,49],{"name":32,"languages":33},"managed-intune",{"nl":34},{"title":35,"url":36},"Managed Intune","/nl/entra-intune/managed-intune",{"name":38,"languages":39},"managed-entra",{"nl":40},{"title":41,"url":42},"Managed Entra","/nl/entra-intune/managed-entra",{"name":44,"languages":45},"managed-workplace",{"nl":46},{"title":47,"url":48},"Managed Workplace","/nl/workplace/managed-workplace",{"name":50,"languages":51},"consulting-services",{"nl":52},{"title":53,"url":54},"Consulting Services","/nl/workplace/consulting-services",{"name":56,"languages":57,"children":60},"microsoft-365-endpoint",{"nl":58},{"title":59},"Microsoft 365 Endpoint",[61,67,73,79,85],{"name":62,"languages":63},"microsoft-entra-suite",{"nl":64},{"title":65,"url":66},"Microsoft Entra Suite","/nl/workplace/microsoft-entra-suite",{"name":68,"languages":69},"microsoft-intune",{"nl":70},{"title":71,"url":72},"Microsoft Intune","/nl/workplace/microsoft-intune",{"name":74,"languages":75},"microsoft-windows",{"nl":76},{"title":77,"url":78},"Microsoft Windows","/nl/workplace/microsoft-windows",{"name":80,"languages":81},"windows-365-cloud-pc",{"nl":82},{"title":83,"url":84},"Windows 365 Cloud PC","/nl/workplace/windows365-cloud-pc",{"name":86,"languages":87},"cloud-workplace-foundation",{"nl":88},{"title":89,"url":90},"Cloud Workplace Foundation","/nl/workplace/cloud-workplace-foundation",{"name":92,"languages":93,"children":96},"microsoft-365-collaboration",{"nl":94},{"title":95},"Microsoft 365 Collaboration",[97,103,109,115,121],{"name":98,"languages":99},"microsoft-copilot",{"nl":100},{"title":101,"url":102},"Microsoft 365 Copilot","/nl/workplace/microsoft-365-copilot",{"name":104,"languages":105},"microsoft-teams",{"nl":106},{"title":107,"url":108},"Teams","/nl/workplace/microsoft-teams",{"name":110,"languages":111},"sharepoint-powerplatform",{"nl":112},{"title":113,"url":114},"SharePoint & Power Platform","/nl/workplace/sharepoint-power-platform",{"name":116,"languages":117},"exchange-online",{"nl":118},{"title":119,"url":120},"Exchange Online","/nl/workplace/exchange-online",{"name":122,"languages":123},"information-protection-compliance",{"nl":124},{"title":125,"url":126},"Information Protection & Compliance","/nl/workplace/information-protection-compliance",{"name":128,"languages":129,"children":133},"azure",{"nl":130},{"title":131,"description":132},"Azure","Groeien met Azure: lagere cloudkosten, meer efficiëntie en ruimte voor innovatie met IaaS en PaaS.",[134,151,181],{"name":135,"languages":136,"children":138},"azure-portfolio",{"nl":137},{"title":29},[139,145],{"name":140,"languages":141},"azure-managed-services",{"nl":142},{"title":143,"url":144},"Azure Managed Services","/nl/azure/azure-managed-services",{"name":146,"languages":147},"azure-consulting",{"nl":148},{"title":149,"url":150},"Azure Consulting","/nl/azure/azure-consulting",{"name":152,"languages":153,"children":156},"azure-scenarios",{"nl":154},{"title":155},"Scenario's",[157,163,169,175],{"name":158,"languages":159},"plan-your-cloud",{"nl":160},{"title":161,"url":162},"Plan je cloud","/nl/azure/plan-your-cloud",{"name":164,"languages":165},"migrate-to-the-cloud",{"nl":166},{"title":167,"url":168},"Migreren naar de cloud","/nl/azure/migrate-to-the-cloud",{"name":170,"languages":171},"innovate-your-business",{"nl":172},{"title":173,"url":174},"Vernieuw je business","/nl/azure/innovate-your-business",{"name":176,"languages":177},"vmware-exit",{"nl":178},{"title":179,"url":180},"Herzie je VMware-strategie","/nl/azure/vmware-exit",{"name":182,"languages":183,"children":186},"azure-practices",{"nl":184},{"title":185},"Practices",[187,193,199,202,208,213,219,225],{"name":188,"languages":189},"azure-foundation",{"nl":190},{"title":191,"url":192},"Azure Foundation","/nl/azure/azure-foundation",{"name":194,"languages":195},"azure-ai-foundation",{"nl":196},{"title":197,"url":198},"Azure AI Foundation","/nl/azure/azure-ai-foundation",{"name":86,"languages":200},{"nl":201},{"title":89,"url":90},{"name":203,"languages":204},"azure-data-foundation",{"nl":205},{"title":206,"url":207},"Azure Data Foundation","/nl/azure/azure-data-foundation",{"name":188,"languages":209},{"nl":210},{"title":211,"url":212},"Azure Container Foundation","/nl/azure/azure-container-foundation",{"name":214,"languages":215},"dark-tenant",{"nl":216},{"title":217,"url":218},"Managed Dark Tenant","/nl/azure/managed-dark-tenant",{"name":220,"languages":221},"azure-cloud-adoption-framework",{"nl":222},{"title":223,"url":224},"Cloud Adoption Framework","/nl/azure/cloud-adoption-framework",{"name":226,"languages":227},"azure-cloud-competence-center",{"nl":228},{"title":229,"url":230},"Cloud Competence Center","/nl/azure/cloud-competence-center",{"name":232,"languages":233,"children":242},"security",{"nl":234},{"title":235,"description":236,"emergency":237},"Security","Waakzaam in de cloud met een bekroonde 24/7 managed service, incident response en moderne bescherming van je infrastructuur.",{"text":238,"href":239,"skin":240,"icon":241},"Onder aanval?","/nl/security/are-you-under-attack","primary","emergency",[243,268,289],{"name":244,"children":245},"security-security-consulting",[246,252,256,262],{"name":247,"languages":248},"managed-red-tenant",{"nl":249},{"title":250,"url":251},"Managed Red Tenant","/nl/security/managed-red-tenant",{"name":214,"languages":253},{"nl":254},{"title":255,"url":218},"Dark Tenant",{"name":257,"languages":258},"sentinel-data-lake",{"nl":259},{"title":260,"url":261},"Sentinel Data Lake","/nl/security/sentinel-data-lake",{"name":263,"languages":264},"security-consulting",{"nl":265},{"title":266,"url":267},"Security Consulting","/nl/security/security-consulting",{"name":269,"children":270},"security-cloud-security-operations-center",[271,277,283],{"name":272,"languages":273},"cloud-security-operations-center",{"nl":274},{"title":275,"url":276},"Cloud Security Operations Center","/nl/security/cloud-security-operations-center",{"name":278,"languages":279},"global-secure-access",{"nl":280},{"title":281,"url":282},"Global Secure Access","/nl/security/global-secure-access",{"name":284,"languages":285},"my-work-id",{"nl":286},{"title":287,"url":288},"MyWorkID","/nl/security/my-work-id",{"name":290,"children":291},"security-preventive-services",[292,298,304,310],{"name":293,"languages":294},"preventive-services",{"nl":295},{"title":296,"url":297},"Preventive Services","/nl/security/preventive-services",{"name":299,"languages":300},"data-security-services",{"nl":301},{"title":302,"url":303},"Data Security Service","/nl/security/data-security-service",{"name":305,"languages":306},"security-copilot-agents",{"nl":307},{"title":308,"url":309},"Security Copilot Agents","/nl/security/security-copilot-agents",{"name":311,"languages":312},"nis2",{"nl":313},{"title":314,"url":315},"NIS2 implementeren","/nl/security/red-dark-tenant-nis2",{"name":317,"languages":318,"children":322},"products",{"nl":319},{"title":320,"description":321},"Producten","Companion-producten voor een volledig beveiligde, 100% cloud-native Microsoft-omgeving die samenwerking, netwerkauthenticatie en softwarebeheer versterken.",[323,360],{"name":324,"products":325,"children":326},"lorem ipsum 1",true,[327,336,344,352],{"name":328,"img":329,"target":330,"languages":331},"realmjoin","products/realmjoin/realmjoin-nav-logo.svg","_blank",{"nl":332},{"title":333,"url":334,"subtitle":335},"RealmJoin","https://www.realmjoin.com","Softwaredistributie vanuit de cloud",{"name":337,"img":338,"target":330,"languages":339},"scepman","products/scepman/scepman-nav-logo.svg",{"nl":340},{"title":341,"url":342,"subtitle":343},"SCEPman","https://www.scepman.com","Certificaatdistributie vanuit de cloud",{"name":345,"img":346,"target":330,"languages":347},"konnekt","products/konnekt/konnekt-nav-logo.svg",{"nl":348},{"title":349,"url":350,"subtitle":351},"KONNEKT","https://www.konnekt.io","Werk met je lokale Office 365-data",{"name":353,"img":354,"target":330,"languages":355},"realmigrator","products/realmigrator/realmigrator-nav-logo.svg",{"nl":356},{"title":357,"url":358,"subtitle":359},"RealMigrator","https://www.realmigrator.com","Migreer je data van de ene server naar de andere",{"name":361,"products":325,"children":362},"lorem ipsum 2",[363,371,379,387],{"name":364,"img":365,"target":330,"languages":366},"terraprovider","products/terraprovider/terraprovider-nav-logo.svg",{"nl":367},{"title":368,"url":369,"subtitle":370},"TerraProvider","https://www.terraprovider.com","Terraform Provider voor Microsoft 365",{"name":372,"img":373,"target":330,"languages":374},"radiusaas","products/radius/radius-nav-logo.svg",{"nl":375},{"title":376,"url":377,"subtitle":378},"RADIUSaaS","https://www.radius-as-a-service.com","Authenticatie voor je netwerk",{"name":380,"img":381,"target":330,"languages":382},"unifiedcontacts","products/unified-contacts/unifiedcontact-nav-logo.svg",{"nl":383},{"title":384,"url":385,"subtitle":386},"Unified Contacts","https://www.unified-contacts.com","Contacten vinden in Microsoft Teams",{"name":388,"img":389,"target":330,"languages":390},"autopilotmonitor","products/autopilot-monitor/AutopilotMonitor-nav-logo.svg",{"nl":391},{"title":392,"url":393,"subtitle":394},"Autopilot Monitor","https://www.autopilotmonitor.com","Windows Autopilot-monitoring in realtime",{"name":396,"languages":397},"casestudies",{"nl":398},{"title":399,"url":400,"description":401},"Case studies","/nl/casestudies","Pionier in de cloud: je Microsoft-partner voor doordachte cloudoplossingen met een blueprint-gebaseerde aanpak en expertise in Infrastructure-as-Code.",{"name":403,"languages":404,"children":407},"company",{"nl":405},{"title":406,"description":401},"Bedrijf",[408,438,462],{"name":409,"languages":410,"children":413},"company-about-us",{"nl":411},{"title":412},"Over ons",[414,420,426,432],{"name":415,"languages":416},"company-facts-figures",{"nl":417},{"title":418,"url":419},"Facts & Figures","/nl/company/facts-and-figures",{"name":421,"languages":422},"company-contact",{"nl":423},{"title":424,"url":425},"Contact & locaties","/nl/company/contact-and-locations",{"name":427,"languages":428},"switzerland",{"nl":429},{"title":430,"url":431}," glueckkanja Zwitserland","/nl/company/switzerland",{"name":433,"languages":434},"austria",{"nl":435},{"title":436,"url":437},"glueckkanja Oostenrijk","/nl/company/austria",{"name":439,"languages":440,"children":443},"company-career",{"nl":441},{"title":442},"Carrière",[444,450,456],{"name":445,"languages":446},"company-career-overview",{"nl":447},{"title":448,"url":449},"Carrière-overzicht","/nl/career",{"name":451,"languages":452},"company-young-professionals",{"nl":453},{"title":454,"url":455},"Young Professionals","/nl/young-professionals",{"name":457,"languages":458},"company-jobs",{"nl":459},{"title":460,"url":461},"Vacatures","/nl/job-offers",{"name":463,"languages":464,"children":467},"company-latest",{"nl":465},{"title":466},"Actueel",[468,474],{"name":469,"languages":470},"company-blog",{"nl":471},{"title":472,"url":473},"Blog","/nl/blog",{"name":469,"languages":475},{"nl":476},{"title":477,"url":478},"Events","/nl/events",[480],{"name":481,"languages":482},"career-meta",{"nl":483},{"title":442,"url":449,"active":484},false,{"languages":486},{"nl":487},{"title":488,"url":425,"active":484},"Contact",{"data":490},{"bgColor":491,"number":492,"mail":493,"brandLogos":494,"logos":495,"links":499,"linksNl":509},"var(--color-gk-mid-blue)","+49 69 4005520","info@glueckkanja.com",null,[496],{"img":10,"alt":16,"url":497,"class":498},"index.html","max-w-19rem",[500,503,506],{"title":501,"url":502},"Datenschutz","/de/privacy",{"title":504,"url":505},"Impressum","/de/imprint",{"title":507,"url":508},"No Cookies","/de/cookies",[510,513,516],{"title":511,"url":512},"Privacy","/nl/privacy",{"title":514,"url":515},"Juridische informatie","/nl/imprint",{"title":517,"url":518},"Geen cookies","/nl/cookies",{"id":520,"title":521,"body":522,"description":528,"extension":539,"meta":540,"name":521,"navigation":325,"otherLanguages":541,"path":551,"seo":552,"stem":553,"__hash__":554},"authors/daniel-rohregger.md","Daniel Rohregger",{"type":523,"value":524,"toc":535},"minimal",[525,529,532],[526,527,528],"p",{},"Daniel Rohregger ist Copilot MVP und als Cloud Architect im Workplace-Team von glueckkanja tätig. Er hat sich auf moderne Arbeitslösungen und digitale Transformation spezialisiert. Sein umfassendes Wissen umfasst das gesamte Microsoft 365- und KI-Portfolio, mit einem besonderen Fokus auf Microsoft Copilot und dessen sichere Einführung in Unternehmen.",[526,530,531],{},"Sein beruflicher Weg führte ihn über verschiedene Bereiche der Cloud-Architektur immer tiefer in die Welt der künstlichen Intelligenz und innovativer Microsoft-Lösungen. Daniel engagiert sich auch über seinen Arbeitsalltag hinaus als Autor und Speaker: Er veröffentlicht regelmäßig Blogbeiträge und teilt sein Fachwissen auf Community-Events zu Themen wie KI und moderne Arbeitsplatzlösungen.",[526,533,534],{},"Sein besonderes Interesse gilt der Schnittstelle von KI und Produktivität – mit dem Ziel, Arbeitsprozesse nicht nur zu optimieren, sondern sie völlig neu zu denken.",{"title":536,"searchDepth":537,"depth":537,"links":538},"",2,[],"md",{},{"en":542,"es":543,"sv":544,"fi":545,"da":546,"ko":547,"nl":548,"no":549,"ja":550},"Daniel Rohregger is a Copilot MVP and serves as a Cloud Architect on glueckkanja’s Workplace Team. He specializes in modern workplace solutions and digital transformation. His extensive expertise spans the entire Microsoft 365 and AI portfolio, with a particular focus on Microsoft Copilot and its secure implementation in enterprises.\n\nDaniel’s career path has taken him through various areas of cloud architecture, leading him deeper into the world of artificial intelligence and innovative Microsoft solutions. Beyond his daily work, Daniel is an active contributor to the community as both an author and speaker: he regularly publishes blog posts and shares his insights at community events on topics such as AI and modern workplace solutions.\n\nHis particular passion lies at the intersection of AI and productivity, with the goal of not just optimizing work processes but rethinking them entirely.\n","Daniel Rohregger es Copilot MVP y trabaja como Cloud Architect en el Workplace-Team de glueckkanja. Se ha especializado en soluciones de trabajo modernas y en la transformación digital. Sus amplios conocimientos abarcan todo el portfolio de Microsoft 365 e IA, con un enfoque especial en Microsoft Copilot y su implantación segura en las empresas.\n\nSu trayectoria profesional lo llevó, a través de distintas áreas de la arquitectura cloud, cada vez más adentro en el mundo de la inteligencia artificial y de las soluciones innovadoras de Microsoft. Daniel también se implica más allá de su día a día como autor y ponente: publica artículos de blog con regularidad y comparte sus conocimientos en eventos comunitarios sobre temas como la IA y las soluciones modernas para el puesto de trabajo.\n\nSu interés particular se centra en la intersección entre IA y productividad, con el objetivo no solo de optimizar los procesos de trabajo, sino de replantearlos por completo.\n","Daniel Rohregger är Copilot MVP och arbetar som Cloud Architect i Workplace-Team hos glueckkanja. Han har specialiserat sig på moderna arbetslösningar och digital transformation. Hans breda kunskap omfattar hela Microsoft 365- och AI-portföljen, med särskilt fokus på Microsoft Copilot och dess säkra införande i företag.\n\nHans yrkesbana förde honom genom olika områden inom molnarkitektur allt djupare in i den artificiella intelligensens värld och innovativa Microsoft-lösningar. Daniel engagerar sig också utanför sitt dagliga arbete som författare och talare: han publicerar regelbundet blogginlägg och delar med sig av sin expertis på community-evenemang om ämnen som AI och moderna arbetsplatslösningar.\n\nHans särskilda intresse gäller gränssnittet mellan AI och produktivitet, med målet att inte bara optimera arbetsprocesser utan att tänka om dem helt från grunden.\n","Daniel Rohregger on Copilot MVP ja työskentelee Cloud Architectina glueckkanjan Workplace-tiimissä. Hän on erikoistunut moderneihin työratkaisuihin ja digitaaliseen transformaatioon. Hänen laaja osaamisensa kattaa koko Microsoft 365- ja tekoälyportfolion, ja erityisenä painopisteenä on Microsoft Copilot ja sen turvallinen käyttöönotto yrityksissä.\n\nHänen urapolkunsa vei hänet pilviarkkitehtuurin eri osa-alueiden kautta yhä syvemmälle tekoälyn ja innovatiivisten Microsoft-ratkaisujen maailmaan. Daniel toimii aktiivisesti myös työarjen ulkopuolella kirjoittajana ja puhujana: hän julkaisee säännöllisesti blogikirjoituksia ja jakaa asiantuntemustaan yhteisötapahtumissa muun muassa tekoälyyn ja moderneihin työpaikkaratkaisuihin liittyvistä aiheista.\n\nHänen erityinen kiinnostuksensa kohdistuu tekoälyn ja tuottavuuden rajapintaan, tavoitteena ei ainoastaan optimoida työprosesseja vaan ajatella ne kokonaan uudelleen.\n","Daniel Rohregger er Copilot MVP og arbejder som Cloud Architect i Workplace-teamet hos glueckkanja. Han har specialiseret sig i moderne arbejdsløsninger og digital transformation. Hans omfattende viden dækker hele Microsoft 365- og AI-porteføljen med et særligt fokus på Microsoft Copilot og den sikre indførelse heraf i virksomheder.\n\nHans karrierevej førte ham gennem forskellige områder af cloud-arkitektur stadig dybere ind i den kunstige intelligens' verden og innovative Microsoft-løsninger. Daniel engagerer sig også ud over sin arbejdsdag som forfatter og taler: han udgiver regelmæssigt blogindlæg og deler sin ekspertise ved community-arrangementer om emner som AI og moderne arbejdspladsløsninger.\n\nHans særlige interesse gælder grænsefladen mellem AI og produktivitet, med det mål ikke blot at optimere arbejdsprocesser, men at gentænke dem fuldstændigt.\n","Daniel Rohregger는 Copilot MVP이며 glueckkanja의 Workplace 팀에서 Cloud Architect로 일하고 있습니다. 그는 현대적인 업무 솔루션과 디지털 전환에 특화되어 있습니다. 그의 폭넓은 지식은 Microsoft 365 및 AI 포트폴리오 전반을 아우르며, 특히 Microsoft Copilot과 기업 내 안전한 도입에 중점을 두고 있습니다.\n\n그의 경력은 클라우드 아키텍처의 여러 분야를 거치며 인공지능과 혁신적인 Microsoft 솔루션의 세계로 점점 더 깊이 이어졌습니다. Daniel은 업무 외에도 저자이자 강연자로 활발히 활동합니다. 그는 정기적으로 블로그 글을 게시하고 AI와 현대적인 업무 환경 솔루션 같은 주제로 커뮤니티 행사에서 전문 지식을 공유합니다.\n\n그의 특별한 관심사는 AI와 생산성의 접점으로, 업무 프로세스를 단순히 최적화하는 데 그치지 않고 완전히 새롭게 재구상하는 것을 목표로 합니다.\n","Daniel Rohregger is Copilot MVP en werkt als Cloud Architect in het Workplace-team van glueckkanja. Hij heeft zich gespecialiseerd in moderne werkplekoplossingen en digitale transformatie. Zijn kennis omvat het volledige Microsoft 365- en AI-portfolio, met bijzondere aandacht voor Microsoft Copilot en de veilige introductie daarvan in organisaties.\n\nZijn loopbaan voerde hem via verschillende gebieden van de cloudarchitectuur steeds dieper de wereld van kunstmatige intelligentie en innovatieve Microsoft-oplossingen in. Daniel is ook buiten zijn dagelijkse werk actief als auteur en spreker: hij publiceert regelmatig blogposts en deelt zijn vakkennis op community-events over onderwerpen als AI en moderne werkplekoplossingen.\n\nZijn bijzondere interesse gaat uit naar het snijvlak van AI en productiviteit, met als doel werkprocessen niet alleen te optimaliseren maar volledig opnieuw te denken.\n","Daniel Rohregger er Copilot MVP og jobber som Cloud Architect i Workplace-teamet hos glueckkanja. Han har spesialisert seg på moderne arbeidsløsninger og digital transformasjon. Den omfattende kunnskapen hans dekker hele Microsoft 365- og KI-porteføljen, med et særlig fokus på Microsoft Copilot og en sikker innføring av den i virksomheter.\n\nDen faglige veien førte ham gjennom ulike områder av cloud-arkitektur stadig dypere inn i verdenen av kunstig intelligens og innovative Microsoft-løsninger. Daniel engasjerer seg også utover arbeidshverdagen som forfatter og foredragsholder: Han publiserer jevnlig blogginnlegg og deler fagkunnskapen sin på community-arrangementer om temaer som KI og moderne arbeidsplassløsninger.\n\nDen særlige interessen hans ligger i skjæringspunktet mellom KI og produktivitet, med målet om ikke bare å optimalisere arbeidsprosesser, men å tenke dem helt på nytt.\n","Daniel RohreggerはCopilot MVPであり、glueckkanjaのWorkplaceチームでCloud Architectとして活動しています。モダンな働き方のソリューションとデジタルトランスフォーメーションを専門としています。その幅広い知識はMicrosoft 365とAIのポートフォリオ全体に及び、特にMicrosoft Copilotと、企業における安全な導入に重点を置いています。\n\nキャリアの中でクラウドアーキテクチャのさまざまな領域を経験しながら、人工知能と革新的なMicrosoftソリューションの世界へと歩みを深めてきました。Danielは日々の業務にとどまらず、著者およびスピーカーとしても活動しています。ブログ記事を定期的に公開し、AIやモダンな働き方のソリューションといったテーマについて、コミュニティイベントで専門知識を共有しています。\n\n特に関心を寄せているのはAIと生産性の接点です。業務プロセスを最適化するだけでなく、根本から捉え直すことを目指しています。\n","/daniel-rohregger",{"title":521,"description":528},"daniel-rohregger","fDPKXpqDEamQg_bEIe5dVqPPIg2d51KThGnX_Y4tm9M",[556,1166],{"id":557,"title":558,"author":559,"body":560,"cta":494,"description":536,"eventid":494,"extension":539,"hideInRecent":484,"layout":1091,"meta":1092,"moment":1096,"navigation":325,"path":1159,"seo":1160,"stem":1161,"tags":1162,"webcast":484,"__hash__":1165},"content_nl/posts/2025-01-09-microsoft-365-copilot.md","Microsoft 365 Copilot veilig invoeren: dit moet je weten",[521],{"type":523,"value":561,"toc":1060},[562,567,570,605,608,610,613,618,621,624,627,631,633,636,639,643,645,648,652,654,657,660,662,665,669,671,674,677,685,688,691,693,696,702,753,756,758,761,764,768,820,823,825,828,837,840,842,845,849,851,854,857,861,863,866,872,875,878,882,884,887,890,892,895,934,937,939,942,948,951,954,956,959,967,970,973,975,978,981,984,1029,1032,1034,1037,1040],[563,564,566],"h2",{"id":565},"overzicht","Overzicht",[526,568,569],{},"{: .h3-font-size}",[571,572,573,581,587,593,599],"ul",{},[574,575,576],"li",{},[577,578,580],"a",{"href":579},"#oversharing-kennen--beheersen","Oversharing kennen & beheersen",[574,582,583],{},[577,584,586],{"href":585},"#sharepoint-advanced-management","SharePoint Advanced Management",[574,588,589],{},[577,590,592],{"href":591},"#basisbeveiliging-in-de-tenant-inrichten","Basisbeveiliging in de tenant inrichten",[574,594,595],{},[577,596,598],{"href":597},"#office-applicaties-actualiseren","Office-applicaties actualiseren",[574,600,601],{},[577,602,604],{"href":603},"#privacy--gegevensbeveiliging","Privacy & gegevensbeveiliging",[563,606,580],{"id":607},"oversharing-kennen-beheersen",[526,609,569],{},[526,611,612],{},"De term “oversharing” valt de laatste maanden vaak, maar wat die precies betekent in het kader van de voorbereiding van Microsoft 365 en de invoering van Copilot, blijft meestal onduidelijk.",[614,615,617],"h3",{"id":616},"wat-is-oversharing","Wat is oversharing?",[526,619,620],{},"{: .h4-font-size}",[526,622,623],{},"Oversharing, het te ruim delen van data, betekent dat mensen bij data kunnen die ze eigenlijk niet zouden mogen zien. Dat probleem ontstaat meestal door onvoldoende controle over data. Een IT-magazine kopte in november 2024: “Copilot laat medewerkers de e-mails van hun bazen lezen”. Die bewering is feitelijk onjuist, want dergelijke incidenten komen niet door Copilot, maar door ontoereikende datacontrole en oversharing.",[526,625,626],{},"Microsoft Copilot werkt op de data die de gebruiker zelf ter beschikking heeft. Copilot krijgt geen extra rechten, maar gebruikt een index die het eenvoudiger maakt om informatie tegen te komen of dingen te vinden waarvan je niet wist dat je er toegang tot had.",[563,628,630],{"id":629},"soorten-microsoft-teams","Soorten Microsoft Teams",[526,632,569],{},[526,634,635],{},"Bij Teams maken we onderscheid tussen private en publieke teams. Staan er gevoelige of beschermde documenten in publieke teams, dan kan iedereen in de organisatie ze inzien en indexeert Copilot ze dus ook.",[526,637,638],{},"Er is in principe niets tegen het gebruik van publieke teams, ook niet tegen veel publieke teams. Belangrijk is alleen dat de informatie en documenten die je daarin deelt, ook echt voor iedereen toegankelijk mogen zijn.",[614,640,642],{"id":641},"aanbeveling","Aanbeveling",[526,644,620],{},[526,646,647],{},"Controleer regelmatig welke data in jullie teams staat en ruim op waar dat nodig is. Vaak gaat het om erfenissen uit bijvoorbeeld de begintijd van Microsoft Teams die in de loop van de jaren zijn gegroeid.",[563,649,651],{"id":650},"toegang-tot-data-in-sharepoint-online","Toegang tot data in SharePoint Online",[526,653,569],{},[526,655,656],{},"De documenten in publieke teams staan zoals bekend ook in SharePoint. Naast de teamsites in SharePoint bestaan er daarnaast losstaande SharePoint-sites en -bibliotheken, en ook daar hebben vaak alle of veel medewerkers toegang.",[614,658,642],{"id":659},"aanbeveling-1",[526,661,620],{},[526,663,664],{},"Controleer de toegangs- en rechteninstellingen op de belangrijke SharePoint-sites. Daar verschuilen zich vaak “Everyone”-objecten in de groepen van de “Site visitors”.",[563,666,668],{"id":667},"documenten-en-mappen-vanaf-nu-goed-delen","Documenten en mappen (vanaf nu) goed delen",[526,670,569],{},[526,672,673],{},"Een andere veelgemaakte fout zijn de zogenoemde “Everyone Except External”-links waarmee documenten of mappen worden gedeeld.",[526,675,676],{},"Praktisch, maar riskant: kies je bij het delen van een document het linktype “People in your organization”, dan krijgt iedereen die de link gebruikt toegang tot het bestand, en daarmee ook Copilot, want die werkt altijd in de gebruikerscontext.",[526,678,679,684],{},[680,681],"img",{"alt":682,"src":683},"Deelinstellingen van een document","https://res.cloudinary.com/c4a8/image/upload/blog/pics/microsoft-365-copilot-link-settings.png","{: .post__screenshot}",[526,686,687],{},"Zulke links op complete mappen, waarvan de inhoud over maanden of jaren verandert, leiden regelmatig tot oversharing-incidenten. Dit linktype blijft belangrijk en praktisch, maar het hoort niet de standaardinstelling te zijn. Met één eenvoudige ingreep los je dat op.",[614,689,642],{"id":690},"aanbeveling-2",[526,692,620],{},[526,694,695],{},"In het SharePoint-admincenter vind je onder “Policies” het onderdeel “File and folder links”. Zet de standaardinstelling daar op “Specific people”. De optie “Only people in your organization” wordt dan alleen nog beschikbaar als iemand die bewust aanklikt.",[526,697,698,684],{},[680,699],{"alt":700,"src":701},"Toewijzing van de managed services aan NIS2","https://res.cloudinary.com/c4a8/image/upload/w_940,h_200,c_lpad/blog/pics/microsooft-365-copilot-default-link-setting.png",[526,703,704],{},[577,705,712,718],{"role":706,"className":707,"dataText":711,"href":114},"button",[708,709,710],"cta","link","vue-component","Primary Link",[713,714,717],"span",{"className":715},[716],"cta__text","Meer informatie",[713,719,725],{"className":720,"style":724},[721,722,723,710],"icon","icon--right","icon--arrow","--color-icon: currentColor; --icon-rotation: 0deg;",[726,727,736],"svg",{"viewBox":728,"width":729,"height":729,"padding":730,"xmlSpace":731,"version":732,"xmlns":733,"xmlns:link":734,"style":735},"0 0 28 17","28px","6","preserve","1.1","http://www.w3.org/2000/svg","http://www.w3.org/1999/xlink","stroke: currentcolor; transform: rotate(var(--icon-rotation)) scale(var(--icon-scale));",[737,738,740,749],"g",{"transform":739},"translate(0.75 0.75)",[741,742],"path",{"d":743,"transform":744,"fill":745,"fillRule":746,"strokeWidth":747,"strokeLineCap":748,"strokeLineJoin":748},"M0.5 0.5L26 0.5","translate(0 7)","none","evenodd","1.5","round",[741,750],{"d":751,"transform":752,"fill":745,"fillRule":746,"strokeWidth":747,"strokeLineCap":748,"strokeLineJoin":748},"M0 15L7 7.5L0 0","translate(19 0)",[563,754,586],{"id":755},"sharepoint-advanced-management",[526,757,569],{},[526,759,760],{},"Een nieuwe, centrale manier om het volledige potentieel te benutten zijn de functies van SharePoint Advanced Management. Die zitten sinds 1 januari 2025 in alle M365 Copilot-licenties. Of je nu 1 of 10.000 M365 Copilot-licenties hebt, SharePoint Advanced Management is nu inbegrepen.",[526,762,763],{},"SharePoint Advanced Management bevat een groot aantal functies rond data oversharing, governance en security. Tot nu toe moest je deze add-on apart licentiëren, waardoor er nauwelijks aandacht voor was. De functies en mogelijkheden die erin zitten, zijn echter aanzienlijk en waren altijd al een zinvolle aanvulling op het beheer en de voorbereiding van SharePoint Online met het oog op de invoering van kunstmatige intelligentie zoals Copilot. Microsoft beschrijft 4 pijlers die SAM ondersteunt:",[765,766,767],"style",{},"\ntable {\n  font-family: arial, sans-serif;\n  border-collapse: collapse;\n  width: 100%;\n}\n\ntd, th {\n  border: 1px solid #dddddd;\n  text-align: left;\n  padding: 8px;\n}\n\ntr:nth-child(even) {\n  background-color: #dddddd;\n}\n",[769,770,771,784],"table",{},[772,773,774],"thead",{},[775,776,777,781],"tr",{},[778,779,780],"th",{},"Thema",[778,782,783],{},"Beschrijving",[785,786,787,796,804,812],"tbody",{},[775,788,789,793],{},[790,791,792],"td",{},"Wildgroei aan content beheren",[790,794,795],{},"Beheerders ondersteunen bij het beheren van een steeds groeiend aantal bestanden",[775,797,798,801],{},[790,799,800],{},"Oversharing voorkomen",[790,802,803],{},"Oversharing herkennen en voorkomen, bijvoorbeeld bij verbroken overerving van rechten",[775,805,806,809],{},[790,807,808],{},"Toegang van Copilot tot content beheren",[790,810,811],{},"Tools om in realtime te bepalen welke documenten Copilot mag benaderen en welke niet",[775,813,814,817],{},[790,815,816],{},"Beheer van de documentlifecycle",[790,818,819],{},"Ondersteuning bij het monitoren en sturen van actieve en inactieve SharePoint-content",[614,821,642],{"id":822},"aanbeveling-3",[526,824,620],{},[526,826,827],{},"Wie op dit moment met M365 Copilot bezig is, raden we aan deze functies te activeren en te gebruiken. Daarbij gaat het vooral om Data Access Governance, Site Lifecycle Management en Restricted Access Control Policy, plus de functies waarvan een deel nog in preview is (Oversharing Baseline Report en Restricted Content Discoverability Policy).",[526,829,830,831],{},"Meer details over SharePoint Advanced Management vind je ",[577,832,836],{"href":833,"rel":834},"https://learn.microsoft.com/en-us/sharepoint/get-ready-copilot-sharepoint-advanced-management",[835],"nofollow","op de officiële pagina van Microsoft.",[563,838,592],{"id":839},"basisbeveiliging-in-de-tenant-inrichten",[526,841,569],{},[526,843,844],{},"Naast de toegang van Copilot tot data moeten we ervoor zorgen dat de tenant volledig is beveiligd. Met de inzet van kunstmatige intelligentie is dat uiterlijk nu onvermijdelijk. Er bestaan talloze maatregelen om dat te doen, hieronder een overzicht met de belangrijkste punten.",[614,846,848],{"id":847},"zero-trust-invoeren","Zero Trust invoeren",[526,850,620],{},[526,852,853],{},"De term Zero Trust is inmiddels overal te horen en je bent hem waarschijnlijk zelf al tegengekomen. Wat het precies betekent, en dan vooral in de context van Copilot, laat zich kort samenvatten: Zero Trust betekent hier dat niemand generieke toegang tot alles krijgt, maar alleen tot de resources die op dat moment nodig zijn. Dat principe, bekend als least privileged access, is essentieel om data en systemen tegen onbevoegde toegang te beschermen. Het sluit direct aan op onderwerpen als oversharing, omdat het erom gaat alleen de noodzakelijke informatie vrij te geven.",[526,855,856],{},"Zero Trust blijft echter niet beperkt tot SharePoint. Het raakt ook de toegang tot e-mail in Outlook, klantinformatie in het CRM-systeem en andere gevoelige gebieden. Met de toenemende integratie van Copilot en kunstmatige intelligentie in Microsoft 365 en daarbuiten wordt dit concept alleen maar belangrijker. Hoe eerder jij en je team je erin verdiepen, hoe beter jullie zijn voorbereid op de toekomst.",[614,858,860],{"id":859},"zero-trust-vooral-belangrijk-voor-beheerders","Zero Trust: vooral belangrijk voor beheerders",[526,862,620],{},[526,864,865],{},"Voor admins is het onderwerp nog belangrijker: met de komst van Copilot in de admincenters en van Security Copilot wordt het onvermijdelijk om administratieve toegang te beveiligen. Tools als Privileged Identity Management (PIM) zijn daarbij bepalend, zodat adminrechten alleen worden uitgedeeld wanneer ze echt nodig zijn, en dan nog uitsluitend tijdelijk en onder strikt toezicht.",[526,867,868],{},[869,870,871],"strong",{},"Multifactorauthenticatie en Conditional Access: een must",[526,873,874],{},"Een ander kernelement van beveiliging is het inrichten van multifactorauthenticatie (MFA) en Conditional Access voor alle Entra ID-accounts in Microsoft 365. Microsoft duwt deze instellingen steeds sterker door, dus zorg ervoor dat alle accounts in je organisatie op die manier zijn beveiligd.",[526,876,877],{},"Technisch gezien heeft het gebruik van Copilot niets direct met MFA of Conditional Access te maken. Het gaat erom zeker te weten dat degene die zich aanmeldt ook echt is wie hij zegt te zijn, want het zou fataal zijn als een aanvaller toegang krijgt tot een krachtige AI-assistent.",[614,879,881],{"id":880},"beveiliging-is-meer-dan-de-basis","Beveiliging is meer dan de basis",[526,883,620],{},[526,885,886],{},"Zero Trust, MFA en Conditional Access zijn natuurlijk pas het begin. Een echt veilige tenant omvat veel meer aspecten. Microsoft biedt een breed pakket aan securityoplossingen, waaronder de Microsoft Defender-producten, Entra ID, Sentinel en nog veel meer. Met die tools bescherm je je organisatie beter en dicht je beveiligingslekken.",[614,888,642],{"id":889},"aanbeveling-4",[526,891,620],{},[526,893,894],{},"Heb je hulp nodig bij de uitvoering of weet je niet waar je moet beginnen, dan helpen we je graag verder. Beveiliging is een traject, en we begeleiden en ondersteunen je bij de juiste stappen om je organisatie te beschermen.",[526,896,897,915,916],{},[577,898,900,904],{"role":706,"className":899,"dataText":711,"href":267},[708,709,710],[713,901,903],{"className":902},[716],"Meer over ons Security Consulting-aanbod",[713,905,907],{"className":906,"style":724},[721,722,723,710],[726,908,909],{"viewBox":728,"width":729,"height":729,"padding":730,"xmlSpace":731,"version":732,"xmlns":733,"xmlns:link":734,"style":735},[737,910,911,913],{"transform":739},[741,912],{"d":743,"transform":744,"fill":745,"fillRule":746,"strokeWidth":747,"strokeLineCap":748,"strokeLineJoin":748},[741,914],{"d":751,"transform":752,"fill":745,"fillRule":746,"strokeWidth":747,"strokeLineCap":748,"strokeLineJoin":748}," ",[577,917,919,923],{"role":706,"className":918,"dataText":711,"href":276},[708,709,710],[713,920,922],{"className":921},[716],"Meer over ons Cloud Security Operations Center",[713,924,926],{"className":925,"style":724},[721,722,723,710],[726,927,928],{"viewBox":728,"width":729,"height":729,"padding":730,"xmlSpace":731,"version":732,"xmlns":733,"xmlns:link":734,"style":735},[737,929,930,932],{"transform":739},[741,931],{"d":743,"transform":744,"fill":745,"fillRule":746,"strokeWidth":747,"strokeLineCap":748,"strokeLineJoin":748},[741,933],{"d":751,"transform":752,"fill":745,"fillRule":746,"strokeWidth":747,"strokeLineCap":748,"strokeLineJoin":748},[563,935,598],{"id":936},"office-applicaties-actualiseren",[526,938,569],{},[526,940,941],{},"De volledige waarde van Microsoft Copilot komt pas naar voren door de integratie van de AI-assistent in de geïnstalleerde Office-applicaties (M365 Apps). Dat zijn op dit moment Word, Excel, PowerPoint, OneNote, Outlook en Teams.",[526,943,944,684],{},[680,945],{"alt":946,"src":947},"Microsoft 365-tenant","https://res.cloudinary.com/c4a8/image/upload/blog/pics/microsooft-365-copilot-tenant.png",[526,949,950],{},"Microsoft maakt echter onderscheid in de beschikbaarheid en de functies van Copilot per versie van de geïnstalleerde apps. Staat bij gebruikers bijvoorbeeld de Semi-Annual Enterprise Channel ingesteld, dan zijn de AI-features van Microsoft voor hen niet beschikbaar.",[614,952,642],{"id":953},"aanbeveling-5",[526,955,620],{},[526,957,958],{},"Zorg ervoor dat jullie Office-apps minimaal de Monthly Enterprise Channel gebruiken, idealiter de Current Channel. Alleen dan zijn Copilot en de nieuwste functies daadwerkelijk beschikbaar.",[526,960,961,962,966],{},"Dat is echter maar een deel van het geheel. Onderwerpen als application lifecycle management en de inzet van moderne softwarebeheerplatformen spelen een bepalende rol, vooral in combinatie met Intune. Daarbij helpt onze oplossing ",[577,963,333],{"href":964,"rel":965},"https://www.realmjoin.com/",[835]," om het proces efficiënt in te richten en jullie applicaties altijd up-to-date te houden.",[526,968,969],{},"RealmJoin is de cloudgebaseerde aanvulling op Microsoft Intune en het ontbrekende puzzelstuk op weg naar een volwaardig clientmanagementplatform. Het vereenvoudigt de uitrol van bijna 2.000 kant-en-klare standaardapplicaties voor Intune in hoge kwaliteit, werkt als een moderne pakketfabriek voor eigen applicaties en voegt functies toe als LAPS, remote support en runbook-automatisering.",[563,971,604],{"id":972},"privacy-gegevensbeveiliging",[526,974,569],{},[526,976,977],{},"Juist in Europese organisaties stuit de invoering van Microsoft Copilot op bedenkingen, en dat is goed te begrijpen. Nieuwe technologie roept onzekerheid op, zeker bij gevoelige onderwerpen als privacy en controle.",[526,979,980],{},"Wil je Copilot invoeren, houd er dan rekening mee dat het niet alleen om techniek gaat. Verdiep je vroeg in de bijbehorende privacy- en beveiligingseisen en betrek daarbij alle relevante stakeholders, dus de interne of externe functionaris gegevensbescherming, jullie CISO, de ondernemingsraad, compliance-beheerders en andere verantwoordelijken. Bespreek bedenkingen en vragen openlijk met elkaar. Vaak zijn die bezwaren met duidelijke informatie en bestaande richtlijnen uit de weg te ruimen.",[526,982,983],{},"Microsoft biedt uitgebreide documentatie en toelichting op hoe, wanneer en waar data wordt verwerkt. Dit zijn de belangrijkste feiten:",[571,985,986,992,998,1004,1010,1016,1022],{},[574,987,988,991],{},[869,989,990],{},"Grounding van de AI-modellen:"," De AI-modellen die Copilot gebruikt, benaderen jullie data niet direct. De toegang loopt via Microsoft Graph en blijft strikt beperkt tot de gebruikerscontext.",[574,993,994,997],{},[869,995,996],{},"Privacy- en beveiligingsstandaarden:"," Copilot voldoet aan alle relevante eisen op het gebied van privacy, security en compliance, waaronder de AVG, de Europese algemene verordening gegevensbescherming, en standaarden als ISO/IEC 27018 en de EU AI Act.",[574,999,1000,1003],{},[869,1001,1002],{},"EU-Data Boundary:"," Alle data wordt zo dicht mogelijk bij de gebruiker verwerkt, maar altijd binnen de EU. De EU-Data Boundary wordt strikt aangehouden.",[574,1005,1006,1009],{},[869,1007,1008],{},"Versleuteling:"," Invoer (prompts) en resultaten worden versleuteld en nooit gebruikt om AI-modellen (LLM's) verder te ontwikkelen.",[574,1011,1012,1015],{},[869,1013,1014],{},"Compliance en traceerbaarheid:"," Prompts en resultaten worden versleuteld in de tenant opgeslagen. Ze kunnen in het kader van wettelijke verplichtingen worden geanalyseerd, bijvoorbeeld voor audits of bij een rechterlijk bevel. Toegang daartoe is alleen mogelijk met speciale rechten, bijvoorbeeld via Content Search of eDiscovery.",[574,1017,1018,1021],{},[869,1019,1020],{},"Beveiligingsmaatregelen:"," Microsoft beschermt zijn diensten, inclusief Copilot, met logische isolatie, fysieke beveiligingsmaatregelen en versleutelingstechnologie. Plug-ins hebben slechts beperkt toegang tot versleutelde content.",[574,1023,1024,1028],{},[1025,1026,1027],"em",{},"Responsible AI:"," Microsoft legt veel nadruk op verantwoord gebruik van AI. De focus ligt op het positief en ethisch inzetten van AI-services en op het voorkomen van misbruik voor illegale of twijfelachtige doeleinden.",[614,1030,642],{"id":1031},"aanbeveling-6",[526,1033,620],{},[526,1035,1036],{},"Door je vroeg met deze onderwerpen bezig te houden en de relevante mensen te betrekken, bouw je vertrouwen op en leg je de basis voor een geslaagde invoering. Veel bezwaren zijn al te weerleggen met de bestaande beveiligingsmaatregelen en richtlijnen van Microsoft. Heb je ondersteuning nodig, dan staan we voor je klaar. Privacy en beveiliging zijn bepalend, en we helpen jullie deze eisen goed in te vullen.",[526,1038,1039],{},"Meer informatie en achtergrond staat op verschillende plekken direct bij Microsoft:",[571,1041,1042,1048,1054],{},[574,1043,1044],{},[577,1045,1046],{"href":1046,"rel":1047},"https://learn.microsoft.com/de-de/copilot/microsoft-365/microsoft-365-copilot-privacy",[835],[574,1049,1050],{},[577,1051,1052],{"href":1052,"rel":1053},"https://support.microsoft.com/de-de/topic/was-ist-verantwortungsvolle-ki-33fc14be-15ea-4c2c-903b-aa493f5b8d92",[835],[574,1055,1056],{},[577,1057,1058],{"href":1058,"rel":1059},"https://learn.microsoft.com/de-de/copilot/microsoft-365/microsoft-365-copilot-architecture-data-protection-auditing",[835],{"title":536,"searchDepth":537,"depth":537,"links":1061},[1062,1063,1067,1070,1073,1076,1079,1085,1088],{"id":565,"depth":537,"text":566},{"id":607,"depth":537,"text":580,"children":1064},[1065],{"id":616,"depth":1066,"text":617},3,{"id":629,"depth":537,"text":630,"children":1068},[1069],{"id":641,"depth":1066,"text":642},{"id":650,"depth":537,"text":651,"children":1071},[1072],{"id":659,"depth":1066,"text":642},{"id":667,"depth":537,"text":668,"children":1074},[1075],{"id":690,"depth":1066,"text":642},{"id":755,"depth":537,"text":586,"children":1077},[1078],{"id":822,"depth":1066,"text":642},{"id":839,"depth":537,"text":592,"children":1080},[1081,1082,1083,1084],{"id":847,"depth":1066,"text":848},{"id":859,"depth":1066,"text":860},{"id":880,"depth":1066,"text":881},{"id":889,"depth":1066,"text":642},{"id":936,"depth":537,"text":598,"children":1086},[1087],{"id":953,"depth":1066,"text":642},{"id":972,"depth":537,"text":604,"children":1089},[1090],{"id":1031,"depth":1066,"text":642},"post",{"lang":1093,"seoTitle":1094,"titleClass":1095,"date":1096,"categories":1097,"blogtitlepic":1098,"socialimg":1099,"customExcerpt":1100,"keywords":1101,"contactInContent":1102,"scripts":1158},"nl","Microsoft 365 Copilot invoeren: tips voor security en privacy in 2025","h2-font-size","2025-01-10",[22],"header-m365-copilot","/blog/heads/header-m365-copilot.png","Ook in 2025 blijft kunstmatige intelligentie, en Microsoft 365 Copilot in het bijzonder, een centraal thema. Veel organisaties staan voor de pilot of de invoering van deze technologie. Hoort jouw organisatie daarbij, dan hebben we de belangrijkste basispunten op een rij gezet die je vooraf moet controleren of inrichten. Vooral belangrijk is een grondige blik op security en privacy, zodat de implementatie veilig verloopt. In dit artikel lees je waar het daarbij op aankomt om Microsoft Copilot goed te gebruiken.","Microsoft 365 Copilot, Microsoft Copilot invoeren, securityrichtlijnen Microsoft 365, privacy Copilot, AI-implementatie, Copilot-pilot, Microsoft Copilot basis, veilige implementatie, Microsoft AI invoeren, Microsoft 365 tips 2025",{"quote":325,"infos":1103},{"bgColor":1104,"headline":1105,"subline":1106,"level":563,"textStyling":1107,"flush":1108,"person":1109,"form":1123},"var(--color-gk-dark-blue)","Laat je adviseren","Wij helpen je graag bij de invoering van Copilot in jouw organisatie en beantwoorden je vragen over de technische voorwaarden, de beveiligingsmaatregelen en de gebruiksscenario's.","text-light","justify-content-end",{"image":1110,"cloudinary":325,"alt":1111,"name":1111,"quotee":1111,"quoteeTitle":1112,"quote":1113,"detailsHeader":1114,"details":1115},"/people/Karsten.Kleinschmidt-250.jpg","Karsten Kleinschmidt","Managed Workplace Lead","Wil Microsoft 365 Copilot zijn volle potentieel bereiken, dan is een zorgvuldige voorbereiding op het gebied van security en compliance onmisbaar.","We horen graag\u003Cbr />van je.",[1116,1120],{"text":492,"href":1117,"details":1118,"icon":1119},"tel:+49 69 4005520","Nu bellen","site/phone",{"text":493,"href":1121,"icon":1122},"mailto:info@glueckkanja.com","site/mail",{"ctaText":1124,"cta":1125,"method":1091,"action":1127,"fields":1128},"Versturen",{"skin":1126},"primary on-surface","/send",[1129,1133,1138,1141,1145,1150,1153,1156],{"type":1130,"id":1131,"value":1132},"hidden","_next","successful",{"label":1134,"type":1135,"id":1136,"required":325,"requiredMsg":1137},"Naam*","text","name","Vul je naam in",{"label":1139,"type":1135,"id":403,"required":325,"requiredMsg":1140},"Bedrijf*","Vul de bedrijfsnaam in",{"label":1142,"type":1143,"id":1143,"required":325,"requiredMsg":1144},"E-mailadres*","email","Vul je e-mailadres in",{"label":1146,"type":1147,"id":1148,"required":325,"requiredMsg":1149},"Je gegevens worden bij ons opgeslagen om je aanvraag te behandelen en te beantwoorden. Meer informatie over privacy vind je in onze \u003Ca href=\"/nl/privacy\">privacyverklaring\u003C/a>.","checkbox","dataprotection","Bevestig dit",{"type":1130,"id":1151,"value":1152},"_subject","Anfrage Blog Microsoft 365 Copilot",{"type":1130,"id":1154,"value":1155},"inbox_key","gkgab-contact-form",{"type":1130,"id":1157},"_gotcha",{"slick":325,"form":325},"/posts/2025-01-09-microsoft-365-copilot",{"title":558,"description":536},"posts/2025-01-09-microsoft-365-copilot",[22,101,1163,1164],"AI-implementatie","Copilot-pilot","0ZKWbTnf61QA4umECN4P6HCBvlnmFvRbpNov_wdmhtg",{"id":1167,"title":1168,"author":1169,"body":1170,"cta":494,"description":536,"eventid":494,"extension":539,"hideInRecent":484,"layout":1091,"meta":1871,"moment":1873,"navigation":325,"path":1942,"seo":1943,"stem":1944,"tags":1945,"webcast":484,"__hash__":1949},"content_nl/posts/2025-08-28-agent-ready-infrastructure.md","Daarom heb je een solide infrastructuur nodig om in 2025 agent-ready te zijn",[521],{"type":523,"value":1171,"toc":1833},[1172,1176,1178,1185,1192,1196,1198,1201,1204,1210,1220,1231,1236,1245,1255,1274,1278,1280,1283,1287,1289,1292,1296,1298,1305,1309,1311,1322,1329,1331,1334,1354,1358,1360,1363,1367,1369,1376,1380,1382,1385,1389,1391,1402,1406,1408,1411,1415,1417,1420,1425,1439,1442,1445,1449,1451,1455,1457,1464,1467,1475,1483,1487,1489,1492,1498,1501,1506,1511,1515,1517,1524,1528,1530,1537,1545,1549,1551,1554,1557,1561,1563,1566,1569,1576,1580,1582,1585,1588,1593,1596,1599,1603,1605,1611,1614,1620,1623,1628,1632,1634,1696,1700,1702,1728,1732,1734,1737,1741,1743,1746,1750,1752,1759,1763,1765,1776,1783,1788,1791,1795,1797,1803,1810,1815,1818,1821,1825,1827,1830],[563,1173,1175],{"id":1174},"proloog","Proloog",[526,1177,569],{},[526,1179,1180,1181,1184],{},"Met die alomtegenwoordigheid ontstaan veel ideeën en de wens om iets te doen of in elk geval te experimenteren. Bij glueckkanja AG begeleiden we onze klanten door dat hele traject. Natuurlijk ontwikkelen en bouwen we al agents, maar in 80% van onze projecten ligt de focus in eerste instantie op het voorbereiden van de data en de tenant op het bouwen van agents. Voordat je Copilot productief in je organisatie inzet, is het de moeite waard om kritisch naar je infrastructuur te kijken. Bij beslissingen op dit vlak zijn er meerdere aspecten die je moet begrijpen voordat je AI-agents op grote schaal uitrolt. Daarom neem ik je in deze blogpost mee langs de essentiële stappen en verschillen. In een tijd waarin AI-assistenten als Microsoft 365 Copilot Agents beloven de manier van werken te veranderen, geldt één principe boven alles: ",[1025,1182,1183],{},"AI is nooit beter dan het systeem eronder",".",[526,1186,1187,1188,1191],{},"Deze uitgebreide gids beschrijft ",[869,1189,1190],{},"hoe je je data en infrastructuur voorbereidt"," op Copilot Agents, met de belangrijkste praktijken in SharePoint, Teams en het Power Platform.",[563,1193,1195],{"id":1194},"waarom-je-infrastructuur-data-uitmaakt","Waarom je infrastructuur (data) uitmaakt",[526,1197,569],{},[526,1199,1200],{},"Als we AI-agents gaan gebruiken, is het essentieel om te begrijpen dat die agents van zichzelf geen kennis hebben over onze organisatie, onze data of onze specifieke operationele context. Standaard heeft een AI-agent alleen de ingebouwde kennis die uit de training van het Large Language Model (LLM) komt. Om de mogelijkheden van die AI-agents effectief uit te breiden en te versterken, moeten er systematisch verschillende componenten worden geïntegreerd. Dat kan via System Prompts, Knowledge Bases, Connectors, web-searchfunctionaliteit, toegang tot Microsoft Graph, Semantic Search en aanvullende tools. Samen zorgen die componenten ervoor dat de AI-agents preciezere, contextueel relevante antwoorden en acties leveren die nauw aansluiten op de specifieke behoeften en data van de organisatie. Omdat we ons nog aan het begin van het agentic tijdperk bevinden, beginnen veel van ons met eenvoudige agents die informatie uit bestaande SharePoint Online-bibliotheken halen.",[526,1202,1203],{},"Voor ons in IT betekent dat dat we meer dan ooit voor onze data in SharePoint Online moeten zorgen.",[1205,1206,1207],"blockquote",{},[526,1208,1209],{},"SharePoint Online = kennis = data, en data = de sleutel",[526,1211,1212,1215,1216,1219],{},[869,1213,1214],{},"Mijn duidelijke boodschap:"," voordat je AI-copilots aan je organisatie toevoegt, ",[869,1217,1218],{},"breng je je data op orde",". Dezelfde data die je Copilot Agents voedt, voedt ook Microsoft 365 Copilot zelf.",[526,1221,1222,1223,1226,1227,1230],{},"En dat is niet alles. Microsoft 365 Copilot beoordeelt dezelfde data. ",[1025,1224,1225],{},"Als die data rommelig is, te breed gedeeld of slecht beveiligd, kan de AI onverwacht onjuiste of vertrouwelijke informatie naar boven halen."," Stel je bijvoorbeeld voor dat je Copilot naar de organisatiestructuur vraagt en details te zien krijgt van een vertrouwelijk reorganisatieplan dat niet voor jou bedoeld was. Zulke incidenten ontstaan wanneer content ",[869,1228,1229],{},"overshared"," is, dus te breed beschikbaar, op platformen als SharePoint of Teams. Let op: Copilot respecteert alle bestaande permissies, wat betekent dat zoiets alleen kan gebeuren wanneer permissies verkeerd zijn ingericht. Omgekeerd geldt: als data in silo's zit of niet toegankelijk is, zijn AI-assistenten minder nuttig.",[1205,1232,1233],{},[526,1234,1235],{},"Copilot toont alleen organisatiedata waarvoor de individuele gebruiker minimaal leesrechten heeft.",[526,1237,1238,915,1241],{},[869,1239,1240],{},"Bron:",[577,1242,1243],{"href":1243,"rel":1244},"https://learn.microsoft.com/en-gb/copilot/microsoft-365/microsoft-365-copilot-privacy?azure-portal=true",[835],[526,1246,1247,1250,1251,1254],{},[869,1248,1249],{},"Belangrijkste conclusie:"," AI in de onderneming slaagt alleen met een solide datafundament. Een recent rapport van Microsoft noemt ",[869,1252,1253],{},"oversharing van data, datalekken en niet-compliant gebruik"," als de belangrijkste uitdagingen die je moet aanpakken voordat je AI uitrolt. Organisaties die investeren in de voorbereiding van SharePoint Online en andere databronnen, halen de voordelen van Copilot met vertrouwen naar binnen, terwijl organisaties die dat niet doen risico lopen op security-inbreuken of irrelevante AI-output. Onderzoek laat zien dat ongeveer een derde van de beslissers geen volledig zicht heeft op kritieke data.",[1256,1257,1258,1259,1258,1264,1258,1267,1258,1271],"picture",{},"\n  ",[1260,1261],"source",{"media":1262,"srcSet":1263},"(min-width: 992px)","https://res.cloudinary.com/c4a8/image/upload/blog/pics/data-security-report-statistics.png",[1260,1265],{"media":1266,"srcSet":1263},"(min-width: 768px)",[1260,1268],{"media":1269,"srcSet":1270},"(min-width: 576px)","https://res.cloudinary.com/c4a8/image/upload/blog/pics/data-security-report-statistics-mob.png",[680,1272],{"src":1270,"alt":1273},"Twee statistieken over datarisico's: 30% van de beslissers heeft geen zicht op bedrijfskritieke data (Visibility Gap) en 87% van de security-verantwoordelijken meldde het afgelopen jaar een datalek (Data Breach Prevalence).",[563,1275,1277],{"id":1276},"_10-stappen-om-je-m365-datainfrastructuur-nu-te-verbeteren","10 stappen om je M365-datainfrastructuur nu te verbeteren",[526,1279,569],{},[526,1281,1282],{},"We weten nu dat je agents data nodig hebben. Als wij als glueckkanja in zulke projecten instappen, is dit onze gebruikelijke lijst van 10 punten die we samen met onze klanten van boven naar beneden doorlopen.",[614,1284,1286],{"id":1285},"stap-1-controleer-de-belangrijkste-sharing-instellingen","Stap 1: controleer de belangrijkste sharing-instellingen",[526,1288,620],{},[526,1290,1291],{},"Controleer de tenant-brede instellingen die tot oversharing kunnen leiden. Bekijk bijvoorbeeld kritisch de standaardpolicies voor sharing links (of “Iedereen met de link” of “Mensen in je organisatie” standaard is toegestaan voor SharePoint/OneDrive), of gebruikers standaard openbare Teams kunnen aanmaken en of je Power Platform-omgeving zonder governance open staat. Verkeerd ingerichte standaardinstellingen zijn hier een veelvoorkomende oorzaak van onbedoeld brede toegang.",[614,1293,1295],{"id":1294},"stap-2-controleer-openbare-teams","Stap 2: controleer openbare Teams",[526,1297,620],{},[526,1299,1300,1301,1304],{},"Beoordeel elk Microsoft Team dat als “Public” gemarkeerd is. Een openbaar Team betekent dat ",[1025,1302,1303],{},"iedereen in je organisatie"," de content kan vinden en openen. Zorg ervoor dat elk Team dat op openbaar staat werkelijk alleen niet-vertrouwelijke, breed geschikte content bevat. Zo niet, zet het dan op privé of pas het lidmaatschap aan. (Een Team wordt makkelijk als Public aangemaakt en later vergeten, waardoor bestanden voor alle medewerkers zichtbaar zijn.)",[614,1306,1308],{"id":1307},"stap-3-beoordeel-graph-connectors","Stap 3: beoordeel Graph Connectors",[526,1310,620],{},[526,1312,1313,1314,1317,1318,1321],{},"Controleer of er in je tenant ",[1025,1315,1316],{},"Microsoft Graph Connectors"," zijn ingericht die data van derden binnenhalen (bijvoorbeeld uit externe bestandssystemen, wiki's en dergelijke). Verwijder of beveilig elke connector die data indexeert die niet voor iedereen bedoeld is. ",[869,1319,1320],{},"Waarom?"," Content die via Graph Connectors geïndexeerd wordt, gaat deel uitmaken van je Microsoft Graph-zoekindex, wat betekent dat Copilot die potentieel kan gebruiken om prompts te beantwoorden. Je wilt alleen relevante, bedoelde databronnen aangesloten hebben.",[614,1323,1325,1326],{"id":1324},"stap-4-maak-een-sharepoint-online-baseline-report","Stap 4: maak een ",[869,1327,1328],{},"SharePoint Online Baseline Report",[526,1330,620],{},[526,1332,1333],{},"SPO kent verschillende risico's op ongewenste data in Agents en Copilot. Je moet naar diverse kerngegevens kijken:",[571,1335,1336,1339,1342,1345,1348,1351],{},[574,1337,1338],{},"Verbroken permissie-overerving op folderniveau",[574,1340,1341],{},"Openbare SharePoint-sites",[574,1343,1344],{},"Gebruik van \"Everyone Except External Users\" of andere dynamische groepen die alle gebruikers bevatten",[574,1346,1347],{},"Anyone-sharing links",[574,1349,1350],{},"Everyone-in-my-org-sharing links",[574,1352,1353],{},"Ongewenste personen in de Site Admins- / Owners- / Members- / Visitors-groep",[614,1355,1357],{"id":1356},"stap-5-categoriseer-en-prioriteer-risicos","Stap 5: categoriseer en prioriteer risico's",[526,1359,620],{},[526,1361,1362],{},"Neem de bevindingen uit stap 1 tot en met 4 en rangschik ze naar ernst. Welke sites of bestanden bevatten de meest bedrijfskritieke of vertrouwelijke data en hebben daarnaast een blootstellingsrisico? Los die als eerste op. Door business-context toe te voegen (bijvoorbeeld een site met financiële data tegenover een site met generieke templates), kun je je eerst op de meest impactvolle punten richten.",[614,1364,1366],{"id":1365},"stap-6-betrek-site-owners-bij-access-reviews","Stap 6: betrek site-owners bij access reviews",[526,1368,620],{},[526,1370,1371,1372,1375],{},"Laat voor elke SharePoint-site (of elk Team) die als risicovol is aangemerkt de site-owner nogmaals nagaan wie toegang heeft en of dat passend is. Owners staan doorgaans het dichtst bij de content en zien snel: “Waarom heeft ",[1025,1373,1374],{},"iedereen"," hier leesrechten? Dat hoort niet zo.” Richt een proces in waarin site-admins permissies regelmatig bevestigen.",[614,1377,1379],{"id":1378},"stap-7-zorg-voor-doorlopend-toezicht","Stap 7: zorg voor doorlopend toezicht",[526,1381,620],{},[526,1383,1384],{},"Zet een proces op voor continue monitoring van nieuwe oversharing-problemen. Het beheersen van oversharing is geen eenmalige actie; terwijl er nieuwe sites, Teams en bestanden ontstaan, moet je verkeerde configuraties proactief opsporen. Overweeg de rapporten of alerts van Microsoft Purview om zaken als extern of met zeer grote groepen gedeelde bestanden en nieuw aangemaakte openbare Teams te signaleren. De tools van Microsoft kunnen alerts voor die situaties automatiseren, dus gebruik ze om een sterke posture te behouden.",[614,1386,1388],{"id":1387},"stap-8-pas-sensitivity-labels-en-dlp-policies-toe","Stap 8: pas sensitivity labels en DLP-policies toe",[526,1390,620],{},[526,1392,1393,1394,1397,1398,1401],{},"Gebruik ",[869,1395,1396],{},"sensitivity labels"," in Microsoft Purview om data te classificeren (Confidential, Highly Confidential en dergelijke) en koppel die labels aan beschermingsinstellingen. Een label “Confidential” kan bijvoorbeeld bestanden versleutelen of extern delen blokkeren. Configureer daarnaast ",[869,1399,1400],{},"Data Loss Prevention (DLP)","-policies om oversharing van vertrouwelijke informatie te voorkomen of te monitoren (bijvoorbeeld door te blokkeren dat iemand een lijst met burgerservicenummers van klanten mailt). Die tools voorkomen niet alleen onbedoelde lekken in het dagelijks gebruik, ze werken ook samen met Copilot: als Copilot gelabelde content probeert te benaderen of uit te geven op een manier die niet toegestaan is, kan DLP ingrijpen. Bovendien neemt Copilot zelf het label van het document mee in zijn antwoorden, zoals verderop nog aan de orde komt.",[614,1403,1405],{"id":1404},"stap-9-implementeer-power-platform-governance","Stap 9: implementeer Power Platform-governance",[526,1407,620],{},[526,1409,1410],{},"Breid je toezicht uit naar het Power Platform (Power Apps, Power Automate en dergelijke). Definieer DLP-policies voor het Power Platform om connectors te beheersen, zodat iemand geen flow kan bouwen die data uit een vertrouwelijke SharePoint-lijst haalt en naar een externe service stuurt. Overweeg ook meerdere omgevingen (Dev/Test/Prod) met passende beveiliging, zodat “citizen developers” die agents of apps bouwen niet per ongeluk data blootstellen. In de kern gaat het erom te voorkomen dat het Power Platform een ongereguleerde achterdeur naar je data wordt.",[614,1412,1414],{"id":1413},"stap-10-leid-je-agent-builders-op-en-maak-ze-zelfstandig","Stap 10: leid je agent builders op en maak ze zelfstandig",[526,1416,620],{},[526,1418,1419],{},"Maak tot slot richtlijnen en best practices voor iedereen die AI-agents gaat bouwen of uitrollen, of dat professionele ontwikkelaars zijn of businessgebruikers. Zet training op over veilig werken met data: hoe je passende knowledge sources voor een agent kiest, waarom je geen vertrouwelijke bestanden in een breed gedeelde agent opneemt en hoe je de output van een agent test op onverwachte informatie. Door onder “agent makers” een cultuur te creëren waarin men zich bewust is van data, verklein je de kans dat iemand bij het ontwerpen van een AI-oplossing per ongeluk informatie blootstelt.",[526,1421,1422],{},[869,1423,1424],{},"Bronnen:",[571,1426,1427,1433],{},[574,1428,1429],{},[577,1430,1431],{"href":1431,"rel":1432},"https://techcommunity.microsoft.com/blog/microsoft365copilotblog/from-oversharing-to-optimization-deploying-microsoft-365-copilot-with-confidence/4357963",[835],[574,1434,1435],{},[577,1436,1437],{"href":1437,"rel":1438},"https://techcommunity.microsoft.com/blog/microsoft365copilotblog/microsoft-graph-connectors-update-expand-copilot%E2%80%99s-knowledge-with-50-million-ite/4243648",[835],[526,1440,1441],{},"Nadat je deze stappen hebt afgerond, kun je veilig verder en beginnen met het bouwen van productieve agents. Voor het bouwen van agents hebben we verschillende platformen en features van Microsoft waarop we kunnen bouwen. De bekendste voorbeelden vind je in het volgende hoofdstuk. Heb je hulp nodig bij deze lijst, neem dan contact met ons op zodat we je bij deze belangrijke voorbereiding kunnen ondersteunen.",[526,1443,1444],{},"Niets houdt je er in de tussentijd van tegen om PoC- of testagents te maken met voorbeelddata, handmatig geüploade bestanden of specifieke data die via RAG is aangesloten. Maar we raden deze stappen aan vóór een grotere implementatie of uitrol van agents.",[563,1446,1448],{"id":1447},"de-verschillen-tussen-agentplatformen-begrijpen","De verschillen tussen agentplatformen begrijpen",[526,1450,569],{},[614,1452,1454],{"id":1453},"stap-1-begrijp-je-agent-creators","Stap 1: begrijp je agent-creators",[526,1456,620],{},[526,1458,1459,1460,1463],{},"Na het fundamentele werk om de data voor te bereiden, moeten we begrijpen welke platformen er zijn om die agents te maken. We proberen die tools te onderscheiden op features en mogelijkheden, maar het is belangrijk om te zien dat agents bouwen en de juiste tooling kiezen een glijdende schaal is. Er zijn meerdere manieren om AI-agents in het Microsoft-ecosysteem te bouwen. Het is belangrijk om de juiste te kiezen voor je behoeften en het niveau van je team. Het maakt ook duidelijk wanneer je ",[869,1461,1462],{},"Azure AI Foundry"," inzet en wanneer de ingebouwde tools van Copilot Studio.",[526,1465,1466],{},"Microsoft biedt vandaag een reeks verschillende tools waarmee je agents kunt bouwen. Ze lijken op elkaar, maar zijn gemaakt voor verschillende doelgroepen en niveaus van expertise. Bekijk het overzicht hieronder eens rustig. Als je begrijpt wie deze agents moet maken en onderhouden, wordt ook duidelijk welke knowledge sources (= data) we voor onze Agents moeten voorbereiden. Naast de tools in de lijst hieronder bestaan er nog meer pro-code oplossingen om agents te bouwen, zoals M365 Agents Toolkit, Visual Studio Code, Agent SDK en meer. Al onze stappen voor datavoorbereiding gelden ook daarvoor, omdat ze dezelfde data benaderen als andere agents.",[526,1468,1469,915,1471],{},[869,1470,1240],{},[577,1472,1473],{"href":1473,"rel":1474},"https://www.egroup-us.com/news/microsoft-copilot-ai-integration/",[835],[1256,1476,1258,1477,1258,1480],{},[1260,1478],{"media":1262,"srcSet":1479},"https://res.cloudinary.com/c4a8/image/upload/v1756363984/blog/pics/table-copilot-ai-integration.png",[680,1481],{"src":1479,"alt":1482},"Vergelijking van drie categorieën Copilot-oplossingen: Pre-Built (ootb), Makers en Developers.",[614,1484,1486],{"id":1485},"stap-2-identificeer-use-cases-en-eisen-voor-je-platform","Stap 2: identificeer use cases en eisen voor je platform",[526,1488,620],{},[526,1490,1491],{},"Zoals je je kunt voorstellen, ondersteunt niet elk platform elke use case. Agents kunnen worden gebruikt voor eenvoudige taken, zoals het beantwoorden van vragen op basis van bestaande kennis, of voor complexe taken, zoals het automatisch genereren van antwoorden of het uitvoeren van processen. Ook de uiteindelijke UX, waar en hoe we die agents willen benaderen, is belangrijk bij de keuze voor een platform.",[526,1493,1494],{},[680,1495],{"alt":1496,"src":1497},"Diagram met drie niveaus van agentmogelijkheden, van eenvoudig tot geavanceerd","https://res.cloudinary.com/c4a8/image/upload/blog/pics/agents-differences.png",[526,1499,1500],{},"Met dat in het achterhoofd proberen we onze Agent doorgaans met de eenvoudigst mogelijke oplossing te bouwen. Tegelijk moeten we een oplossing vinden die schaalbaar is voor verdere ontwikkeling. Maar niet elke Agent hoeft vanaf het eerste moment op Agent AI Foundry gebouwd te worden.",[526,1502,1503],{},[869,1504,1505],{},"Tip:",[1205,1507,1508],{},[526,1509,1510],{},"Als je niet zeker weet waar je moet beginnen met het bouwen van je Agent, kun je altijd Copilot Studio gebruiken, daar eventueel meer data uit Azure AI integreren en het publiceren naar Microsoft 365 Copilot. Zo krijg je compatibiliteit in beide richtingen, zowel “up” als “downwards”.",[563,1512,1514],{"id":1513},"rag-retrieval-augumented-generation-vs-sharepoint-vs-upload","RAG (Retrieval-Augumented Generation) vs. SharePoint vs. Upload",[526,1516,569],{},[526,1518,1519,1520,1523],{},"Op het eerste gezicht lijkt alles RAG, maar er zijn verschillen. Als je Copilot Agents en de agentmogelijkheden voor het eerst verkent, is het verleidelijk om aan te nemen dat alle knowledge-integratie hetzelfde RAG-patroon (Retrieval-Augmented Generation) volgt. Van buitenaf ",[1025,1521,1522],{},"lijkt"," het misschien allemaal RAG, documenten ophalen en antwoorden genereren, maar onder de motorkap werkt het behoorlijk verschillend. Die verschillen begrijpen is essentieel om de juiste aanpak te kiezen op basis van je doelen, je schaal en je technische gereedheid. Hier volgen een korte uitleg en een overzicht",[614,1525,1527],{"id":1526},"handmatige-file-uploads","Handmatige file uploads",[526,1529,620],{},[526,1531,1532,1533,1536],{},"Handmatig uploaden is de eenvoudigste manier om kennis aan een Copilot-agent toe te voegen. Je sleept documenten direct in de interface van Copilot Studio. Microsoft indexeert die bestanden automatisch en haalt relevante content op tijdens een gebruikersvraag. Dat is ideaal voor kleine pilots en eerste tests. ",[869,1534,1535],{},"Houd er ook rekening mee dat de inhoud van de bestanden toegankelijk moet zijn voor iedereen met toegang tot de agent",". Er is hier geen permissiebeheer waar je op moet letten. Aan de andere kant zul je die bestanden op langere termijn handmatig moeten bijwerken als er dingen veranderen. Voor Copilot Agents kun je momenteel tot 20 bestanden handmatig toevoegen.",[526,1538,1539,1540],{},"Bron: ",[577,1541,1544],{"href":1542,"rel":1543},"https://learn.microsoft.com/en-us/microsoft-365-copilot/extensibility/copilot-studio-agent-builder-knowledge",[835],"https://learn.microsoft.com/en-us/microsoft-365-copilot/extensibility/copilot-studio-agent-builder-knowledge#file-size-limits",[614,1546,1548],{"id":1547},"sharepoint-online","SharePoint Online",[526,1550,620],{},[526,1552,1553],{},"Deze methode gebruikt de Retrieval API van Microsoft om content direct uit SharePoint Online te benaderen, aangesloten via een Graph Connector. De agent haalt de meest relevante content live op tijdens de query en respecteert daarbij de bestaande Microsoft 365-permissies. Content kan bestaan uit SharePoint-sites, documentbibliotheken, folders of bestanden. Het is dynamisch, veilig en goed geschikt om over afdelingen of business units heen te schalen zonder je eigen infrastructuur te beheren. Doordat we op de bestaande infrastructuur voortbouwen, gebruiken we het ingebouwde securitymodel van SharePoint, en dat is een groot voordeel vergeleken met andere knowledge-opties. Afdelingen kunnen de bestanden eenvoudig bijwerken en dat wordt in de agent meteen zichtbaar. Dat betekent dat wanneer twee gebruikers met verschillende toegangsniveaus de agent iets vragen, de een een antwoord uit een bepaald bestand kan krijgen terwijl de ander (zonder toegang) dat niet krijgt, precies het gedrag dat we willen.",[526,1555,1556],{},"Let op: SharePoint Lists zijn momenteel geen ondersteund knowledge-type, dus je kunt ze niet out of the box indexeren (Q3 2025)",[614,1558,1560],{"id":1559},"custom-rag-self-managed","Custom RAG (self-managed)",[526,1562,620],{},[526,1564,1565],{},"In een klassieke RAG-opzet bouw en beheer je de volledige retrieval-pipeline zelf. Daar horen het preprocessen van documenten, chunking, embedding, opslag in een vector database en het ophalen van de beste matches tijdens de query bij. Dat geeft je volledige controle over hoe content wordt verwerkt en opgehaald, maar het brengt ook complexiteit en onderhoudslast mee. Het past het best bij geavanceerde use cases die maatwerk vragen dat verder gaat dan wat de managed services van Microsoft bieden. Dit is geen ingebouwde feature in Copilot of Copilot Studio; dit zouden we in Microsoft Azure doen.",[526,1567,1568],{},"Een voorbeeld van wanneer je RAG zou gebruiken: als je een AI-agent moet integreren met een propriëtaire database of duizenden pdf's die buiten Microsoft 365 zijn opgeslagen, en je daarbij eigen filters wil toepassen, kan een self-managed RAG nodig zijn, maar dat vraagt aanzienlijke inspanning.",[526,1570,1571,1572],{},"bron: ",[577,1573,1574],{"href":1574,"rel":1575},"https://learn.microsoft.com/en-us/azure/search/retrieval-augmented-generation-overview?tabs=docs",[835],[614,1577,1579],{"id":1578},"wat-kies-je-wanneer","Wat kies je wanneer",[526,1581,620],{},[526,1583,1584],{},"Alle drie de benaderingen halen content op om taalgeneratie te ondersteunen, maar alleen de zelfbeheerde oplossing op maat kwalificeert in technische zin als “echte RAG”. Voor de meeste organisaties die net beginnen, zijn handmatige uploads of SharePoint-koppelingen aanzienlijk eenvoudiger en sneller te implementeren. Ze leveren sterke resultaten met minimale inrichting en laten teams zich richten op het ontwerpen van use cases en op adoptie in plaats van op infrastructuur.",[526,1586,1587],{},"Een algemeen advies van mijn kant op dit punt:",[1205,1589,1590],{},[526,1591,1592],{},"Bouw je agents zo dicht bij je data als mogelijk",[526,1594,1595],{},"Voorbeeld: als je data in grote SQL-databases of externe CRM-systemen staat, gaat een SharePoint Agent het werk niet doen. Hebben we al onze kennis in SharePoint, dan kunnen SharePoint Agents of Copilot Agents een goed startpunt zijn.",[526,1597,1598],{},"Custom RAG moet je alleen overwegen wanneer je behoeften verder gaan dan wat de managed opties kunnen bieden, niet als standaard startpunt. Een handmatige upload is uitstekend voor de eerste pilot of voor kleine pilots met beperkte, specifieke kennis die niet vaak wordt bijgewerkt. In veel scenario's zouden we simpelweg een SharePoint-bibliotheek of -site bij de agent gebruiken. Daarom richten we ons op een scenario dat er zo uitziet:",[563,1600,1602],{"id":1601},"microsoft-365-copilot-copilot-agents-security-compliance-out-of-the-box","Microsoft 365 Copilot & Copilot Agents: Security & Compliance out of the box",[526,1604,569],{},[526,1606,1607,1610],{},[869,1608,1609],{},"Een veilige cloudinfrastructuur"," is de basis voor AI in de onderneming. Microsoft levert het veiligst mogelijke framework voor onze Agents door ze in de context van Microsoft 365 Copilot te plaatsen. Elke organisatie kan vertrouwen op haar bestaande security framework op basis van Conditional Access en multi-factor authentication voor toegang, en op haar bestaande governance framework op basis van Microsoft Purview.",[526,1612,1613],{},"Agents die in M365 Copilot worden gebruikt of vanuit Copilot Studio als Teams-chatbot worden gepubliceerd, zijn alleen binnen onze tenant-grenzen toegankelijk. Dat betekent dat we voor deze applicaties hetzelfde securityniveau krijgen dat we al hebben.",[526,1615,1616],{},[680,1617],{"alt":1618,"src":1619},"Diagram dat laat zien hoe Microsoft 365 Copilot gebruikersdata binnen Microsoft 365 benadert.","https://res.cloudinary.com/c4a8/image/upload/blog/pics/copilot-security.png",[526,1621,1622],{},"Daarnaast biedt Microsoft een aantal technische en organisatorische toezeggingen die zijn gebundeld onder wat wij “Enterprise Grade Data Protection” noemen.",[526,1624,1539,1625],{},[577,1626,1243],{"href":1243,"rel":1627},[835],[614,1629,1631],{"id":1630},"microsoft-365-copilot-enterprise-data-protection-edp-voor-prompts-en-responses","Microsoft 365 Copilot: Enterprise Data Protection (EDP) voor prompts en responses",[526,1633,620],{},[571,1635,1636,1657,1663,1684,1690],{},[574,1637,1638,1641,1642,1645,1646,1649,1650,1653,1654,1184],{},[869,1639,1640],{},"Contractuele bescherming",": prompts (input van de gebruiker) en responses (output van Copilot) zijn beschermd onder het ",[869,1643,1644],{},"Data Protection Addendum (DPA)"," en de ",[869,1647,1648],{},"Product Terms",". Die bescherming is dezelfde als die geldt voor ",[869,1651,1652],{},"e-mails in Exchange"," en ",[869,1655,1656],{},"bestanden in SharePoint",[574,1658,1659,1662],{},[869,1660,1661],{},"Datasecurity:"," encryptie at rest en in transit, fysieke beveiligingsmaatregelen, data-isolatie op tenantniveau",[574,1664,1665,1668,1669,1672,1673,1676,1677,1676,1680,1683],{},[869,1666,1667],{},"Privacytoezeggingen"," Microsoft treedt op als ",[869,1670,1671],{},"data processor"," en gebruikt data alleen zoals de klant dat opdraagt. Ondersteunt ",[869,1674,1675],{},"GDPR",", ",[869,1678,1679],{},"EU Data Boundary",[869,1681,1682],{},"ISO/IEC 27018"," en meer.",[574,1685,1686,1689],{},[869,1687,1688],{},"Access control en policy-overerving",": Copilot respecteert identiteitsmodellen en permissies, sensitivity labels, retentiepolicies, auditinstellingen, adminconfiguraties, beperking van AI- en copyrightrisico's en bescherming tegen prompt injection, schadelijke content en copyrightkwesties (via protected material detection en het Customer Copyright Commitment)",[574,1691,1692,1695],{},[869,1693,1694],{},"Geen modeltraining:"," prompts, responses en data uit Microsoft Graph worden NIET gebruikt om foundation models te trainen.",[614,1697,1699],{"id":1698},"copilot-agents-met-sharepoint-online-knowledge","Copilot Agents met SharePoint Online-knowledge:",[526,1701,620],{},[571,1703,1704,1718],{},[574,1705,1706,1709,1710,1713,1714,1717],{},[869,1707,1708],{},"Permissie- en sharingmodel:"," agents met toegang tot SharePoint Online respecteren altijd de permissies van de bijbehorende SharePoint-site. Dat betekent dat je ",[869,1711,1712],{},"enerzijds moet zorgen dat iedereen die toegang hoort te hebben minimaal leesrechten op de site heeft",", en anderzijds waakzaam moet zijn dat je geen onnodige permissies uitdeelt die vertrouwelijke informatie aan onbevoegden zouden blootstellen. ",[869,1715,1716],{},"Het correct inrichten van permissies is essentieel",", omdat Copilot Agents alleen content kunnen benaderen en tonen die de vragende gebruiker mag zien. Daarnaast zorgt de inzet van information protection in Microsoft Purview ervoor dat sensitivity labels en data loss prevention (DLP)-policies met de content meegaan",[574,1719,1720,1723,1724,1727],{},[869,1721,1722],{},"Persistente labels en DLP:"," zet information protection in Microsoft ",[869,1725,1726],{},"Purview"," aan zodat sensitivity labels met de content meegaan. Copilot-agents nemen de labels van de bronbestanden over. Dat betekent dat wanneer een bestand als “Confidential” is geclassificeerd, alle AI-gegenereerde content of documenten vanaf dat moment dat label meedragen. Die persistente labelovererving werkt samen met Data Loss Prevention-policies om te voorkomen dat AI beschermde data per ongeluk blootstelt. In de praktijk betekent dat dat zelfs wanneer Copilot een vertrouwelijk bestand samenvat, de samenvatting ook als vertrouwelijk behandeld wordt. Dit is iets bijzonders dat we buiten Microsoft 365 niet vinden, en we zullen geen AI-agent zien die zo diep in het Microsoft 365-ecosysteem geïntegreerd is.",[563,1729,1731],{"id":1730},"best-practices-om-sharepoint-online-verder-voor-te-bereiden-op-agentgebruik","Best practices om SharePoint Online verder voor te bereiden op agentgebruik",[526,1733,569],{},[526,1735,1736],{},"Volg deze best practices om SharePoint Online voor te bereiden op effectief gebruik met Copilot Agents:",[614,1738,1740],{"id":1739},"een-aparte-sharepoint-site","Een aparte SharePoint-site",[526,1742,620],{},[526,1744,1745],{},"Maak eerst een aparte SharePoint-site of een specifieke folder die uitsluitend bedoeld is voor de knowledge base van je Copilot Agent. Zo beperk je problemen rond oversharing en verklein je het risico dat gebruikers per ongeluk vertrouwelijke of irrelevante bestanden uploaden naar de repository die de agent kan benaderen. Besluit je een bestaande SharePoint-site te gebruiken, controleer dan zorgvuldig de inhoud om te bevestigen dat er geen vertrouwelijke of gevoelige informatie in staat die de agent niet mag vinden.",[614,1747,1749],{"id":1748},"toegang-geven","Toegang geven",[526,1751,620],{},[526,1753,1754,1755,1758],{},"Het is ook belangrijk om te zorgen dat alle bedoelde gebruikers de benodigde leesrechten hebben op de site of folder. Moet je toegang handmatig geven, zorg dan dat alle bedoelde gebruikers leesrechten op de site hebben (bijvoorbeeld door ze ",[869,1756,1757],{},"aan de Visitors-groep van de SharePoint-site toe te voegen"," of aan een passende Azure AD-securitygroep) om het proces eenvoudig te houden en verkeerd ingestelde permissies te voorkomen.",[614,1760,1762],{"id":1761},"bestanden-voorbereiden","Bestanden voorbereiden",[526,1764,620],{},[526,1766,1767,1768,1771,1772,1775],{},"Houd er bij het voorbereiden van documenten voor Copilot Agents rekening mee dat de AI op dit moment ",[869,1769,1770],{},"ingesloten afbeeldingen in bestanden niet kan interpreteren",". ",[869,1773,1774],{},"Voeg daarom beschrijvende afbeeldingsteksten of alternatieve tekst toe"," zodat belangrijke visuele informatie niet verloren gaat. Zorg bij tekstrijke documenten dat je bij het samenvatten of refereren aan content in totaal onder de 1,5 miljoen woorden of 300 pagina's blijft, zodat Copilot effectief werkt.",[526,1777,1778,1779,1782],{},"Organiseer bij ",[869,1780,1781],{},"Excel-bestanden"," je data zo dat elk bestand zich richt op cijfers of op tekst, want tabellen met gemengde inhoud leveren doorgaans minder nauwkeurige resultaten. Agents reageren ook het meest betrouwbaar op vragen wanneer de relevante data in één sheet van de workbook staat.",[526,1784,1785],{},[1025,1786,1787],{},"Agents reageren het best op Excel-data wanneer die in één sheet staat.",[526,1789,1790],{},"Voorbeeld: als je een grote klanttevredenheidsenquête in één Excel-bestand hebt staan, scheid dan de kwantitatieve data (zoals scores en numerieke antwoorden) van de kwalitatieve data (zoals vrije tekst) in twee verschillende sheets. Zo kun je tools als Python en Excel-formules gebruiken om de numerieke data efficiënt te analyseren (bijvoorbeeld gemiddelden berekenen, resultaten sorteren, betrouwbaarheidsniveaus bepalen), terwijl je de sentimentanalyse van M365 Copilot inzet om inzichten uit de tekstuele feedback te halen.",[614,1792,1794],{"id":1793},"bestandsbeperkingen","Bestandsbeperkingen",[526,1796,620],{},[526,1798,1799,1800],{},"Wees tot slot bewust van de bestandstypen en groottelimieten die Copilot Agents en Copilot Studio ondersteunen. De volgende tabel geeft de huidige ondersteuning weer:",[577,1801,1544],{"href":1542,"rel":1802},[835],[526,1804,1805,1806],{},"Neem ook de best practices mee die Microsoft over documentlengtes heeft gedeeld: ",[577,1807,1808],{"href":1808,"rel":1809},"https://support.microsoft.com/en-gb/topic/keep-it-short-and-sweet-a-guide-on-the-length-of-documents-that-you-provide-to-copilot-66de2ffd-deb2-4f0c-8984-098316104389",[835],[1811,1812],"v-table",{":head":1813,":hide-container":1813,":table":1814},"true","fileLimitations",[526,1816,1817],{},"Momenteel niet ondersteunde bestandstypen in SharePoint Online: officieel is alles wat daar niet genoemd staat, niet officieel ondersteund.",[526,1819,1820],{},"Bepaalde bestandstypen, zoals CSV-bestanden, kunnen redelijk functioneren ondanks dat ze niet officieel ondersteund zijn, omdat ze sterk op platte tekstformaten lijken. De meeste andere bestandstypen echter, in het bijzonder containerbestanden als CAB, EXE en ZIP, en beeld-, video- en audioformaten als PNG, IMG, MP3 en MP4, worden op dit moment niet ondersteund.",[563,1822,1824],{"id":1823},"tot-slot","Tot slot",[526,1826,569],{},[526,1828,1829],{},"Door deze aanbevelingen te volgen, zorg je ervoor dat je Copilot Agents toegang hebben tot goed gestructureerde, veilige data van hoge kwaliteit, waarmee je hun nut maximaliseert en het risico op onbedoelde blootstelling van data minimaliseert. Tijd investeren in het voorbereiden van je SharePoint-omgeving legt een sterk fundament voor een geslaagde uitrol en adoptie van AI-agents in je organisatie.",[526,1831,1832],{},"Veel van onze “Build-an-Agent”-projecten beginnen precies daarmee. Niet met het bouwen van de agent, maar met het voorbereiden van de infrastructuur en de kennis, zodat we data van goede kwaliteit hebben om voor de AI te gebruiken, want de Agent is nooit beter dan het systeem eronder.",{"title":536,"searchDepth":537,"depth":537,"links":1834},[1835,1836,1837,1850,1854,1860,1864,1870],{"id":1174,"depth":537,"text":1175},{"id":1194,"depth":537,"text":1195},{"id":1276,"depth":537,"text":1277,"children":1838},[1839,1840,1841,1842,1844,1845,1846,1847,1848,1849],{"id":1285,"depth":1066,"text":1286},{"id":1294,"depth":1066,"text":1295},{"id":1307,"depth":1066,"text":1308},{"id":1324,"depth":1066,"text":1843},"Stap 4: maak een SharePoint Online Baseline Report",{"id":1356,"depth":1066,"text":1357},{"id":1365,"depth":1066,"text":1366},{"id":1378,"depth":1066,"text":1379},{"id":1387,"depth":1066,"text":1388},{"id":1404,"depth":1066,"text":1405},{"id":1413,"depth":1066,"text":1414},{"id":1447,"depth":537,"text":1448,"children":1851},[1852,1853],{"id":1453,"depth":1066,"text":1454},{"id":1485,"depth":1066,"text":1486},{"id":1513,"depth":537,"text":1514,"children":1855},[1856,1857,1858,1859],{"id":1526,"depth":1066,"text":1527},{"id":1547,"depth":1066,"text":1548},{"id":1559,"depth":1066,"text":1560},{"id":1578,"depth":1066,"text":1579},{"id":1601,"depth":537,"text":1602,"children":1861},[1862,1863],{"id":1630,"depth":1066,"text":1631},{"id":1698,"depth":1066,"text":1699},{"id":1730,"depth":537,"text":1731,"children":1865},[1866,1867,1868,1869],{"id":1739,"depth":1066,"text":1740},{"id":1748,"depth":1066,"text":1749},{"id":1761,"depth":1066,"text":1762},{"id":1793,"depth":1066,"text":1794},{"id":1823,"depth":537,"text":1824},{"lang":1093,"seoTitle":1872,"titleClass":1095,"date":1873,"categories":1874,"blogtitlepic":1875,"socialimg":1876,"customExcerpt":1877,"keywords":1878,"maxContent":325,"fileLimitations":1879,"textImageTeaser":1906,"asideNav":1920,"footer":1940,"scripts":1941,"published":325},"Zo bereid je je M365-data voor op Copilot Agents","2025-08-28",[22],"head-microsoft-copilot.jpg","/blog/heads/head-microsoft-copilot.jpg","Voordat Microsoft 365 Copilot Agents echte waarde leveren, moet de basis kloppen: opgeruimde data, correcte permissies en een betrouwbare infrastructuur. Deze gids legt uit waarom datakwaliteit bepaalt of AI slaagt, benoemt risico's als oversharing en datasilo's en beschrijft 10 praktische stappen waarmee je je M365-omgeving agent-ready maakt: veilig, compliant en schaalbaar.","Microsoft 365 Copilot, Copilot Agents, M365 data governance, AI readiness, SharePoint data security, M365-infrastructuur, oversharing voorkomen, AI-datavoorbereiding, Microsoft 365 security, agent-ready M365",[1880,1884,1888,1891,1894,1896,1898,1900,1902,1904],[1881,1882,1883],"Bestandstype","SharePoint Online - limiet","Handmatige upload - limiet",[1885,1886,1887],".doc","150 MB","100 MB",[1889,1890,1887],".docx","512 MB",[1892,1886,1893],".html","niet ondersteund",[1895,1890,1887],".pdf",[1897,1886,1887],".ppt",[1899,1890,1887],".pptx",[1901,1886,1887],".txt",[1903,1886,1887],".xls",[1905,1886,1887],".xlsx",{"image":1907,"cloudinary":325,"alt":1908,"bgColor":1909,"offset":325,"white":325,"list":1910,"left":484,"float":484,"firstColWidth":1915,"secondColWidth":1916,"copyClasses":1917,"headline":1908,"subline":1918,"spacing":1919},"/icons/icon-copilot.svg","Agent-Ready Infrastructure: jouw basis voor productieve Copilot Agents","#543b9c",[1911],{"ctaText":1912,"ctaHref":1913,"ctaType":1914,"external":325},"Reserveer nu je plek, gratis","https://events.teams.microsoft.com/event/53a92e2c-9206-488d-9602-831864212207@a53834b7-42bc-46a3-b004-369735c3acf9","Button",5,7,"richtext","\u003Cp>AI is nooit beter dan de infrastructuur waarop het draait. Wie Copilot Agents serieus in de praktijk wil gebruiken, heeft meer nodig dan licenties en een activering. Het gaat om gestructureerde data, consistente governance en een doordachte architectuur die schaalt, kortom: een Agent-Ready Infrastructure.\u003Cbr /> \u003Cbr /> In onze Engelstalige sessie laten we je zien:\u003C/p> \u003Cul> \u003Cli>Waarom datakwaliteit en informatiearchitectuur bepalend zijn voor het resultaat\u003C/li> \u003Cli>Hoe je je Microsoft 365-omgeving geschikt maakt voor productieve Agents\u003C/li> \u003Cli>En aan welke knoppen je vandaag moet draaien zodat je organisatie morgen echt van AI profiteert\u003C/li> \u003C/ul> ","space-top-2 space-bottom-2 mt-10",{"menuItems":1921},[1922,1925,1928,1931,1934,1937],{"href":1923,"text":1924},"#waarom-je-infrastructuur-data-uitmaakt","Waarom infrastructuur uitmaakt",{"href":1926,"text":1927},"#_10-stappen-om-je-m365-datainfrastructuur-nu-te-verbeteren","10 stappen voor M365-data",{"href":1929,"text":1930},"#de-verschillen-tussen-agentplatformen-begrijpen","Agentplatformen begrijpen",{"href":1932,"text":1933},"#rag-retrieval-augumented-generation-vs-sharepoint-vs-upload","RAG vs. SharePoint vs. Upload",{"href":1935,"text":1936},"#microsoft-365-copilot-copilot-agents-security-compliance-out-of-the-box","M365 Copilot: security",{"href":1938,"text":1939},"#best-practices-om-sharepoint-online-verder-voor-te-bereiden-op-agentgebruik","SharePoint best practices",{"noMargin":325},{"slick":325},"/posts/2025-08-28-agent-ready-infrastructure",{"title":1168,"description":536},"posts/2025-08-28-agent-ready-infrastructure",[101,1946,1947,1948],"M365 Data Governance","SharePoint Security","AI Data Preparation","1iQdYhfzWtIBQ9Um2cMYeoxbgsdYNSYADT1XHyGqnPA",[],{"id":1952,"extension":1953,"meta":1954,"stem":8,"__hash__":1960},"authors_data/authors.json","json",{"Daniel Rohregger":1955},{"display_name":521,"avatar":1956,"permalink":1957,"linkedin":1958,"imageOffsetTop":1959},"people/people-daniel-rohregger.jpg","/authors/daniel-rohregger","drohregger","72%","1csawlkJxRljy93GTOnXEkwLqAv9Lcj-apxRvoodAOY",1791383963406]